Het recht van voorkoop is een wettelijk recht dat de houder van dat recht de mogelijkheid geeft om gronden en gebouwen die verkocht worden, aan te kopen bij voorrang op iedere andere persoon. Dit recht wordt uitgeoefend tegen de prijs en de voorwaarden van de kandidaat - koper en alleen met het oog op het realiseren van sociale huisvesting.

De Vlaamse overheid en lokale overheden hebben in bepaalde gebieden recht van voorkoop. Als een overheid het recht van voorkoop uitoefent, verwerft zij dus in de plaats van de kandidaat - koper de aangeboden onroerende goederen, tegen de prijs en de voorwaarden van de kandidaat - koper.

In een gebied waar voorkooprecht speelt, mag een eigenaar alleen verkopen nadat hij eerst de begunstigden van het voorkooprecht de kans heeft gegeven om hun recht van voorkoop uit te oefenen.

De notaris verspreidt de vraag aan alle instanties die recht van voorkoop hebben, of ze het wensen uit te oefenen.

De VMSW (Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen), de sociale huisvestingsmaatschappijen binnen hun werkgebied en de gemeenten op hun grondgebied krijgen recht van voorkoop op:

 

- Een woning die is opgenomen op de lijst van de inventaris van leegstand en verkrotting.

- Een woning die niet werd gesloopt binnen de door de Vlaamse Regering bepaalde termijn.

- Een perceel, bestemd voor woningbouw of een woning die gelegen is in een door de Vlaamse Regering te bepalen bijzonder gebied.

 

Samen met bovenstaande begunstigden heeft ook het OCMW recht van voorkoop op de woningen waaraan ze renovatie -, verbeterings - of aanpassingswerkzaamheden hebben uitgevoerd.

 

Volgende woningen of gronden zijn uitgesloten van het recht van voorkoop:

 

- Woningen die deel uitmaken van een gebouw met meerdere woningen (appartementen), waarbij de verkoop mede - eigendom over de gemeenschappelijk delen doet ontstaan.

- Afzonderlijke garages.

- Afzonderlijke loten van een goedgekeurde garage.

- Aankoop van een eerste woning of een perceel bestemd voor woningbouw door één of meer natuurlijke persoenen, op voorwaarde dat zij op de dag van het sluiten van de koopovereenkomst geen andere woningen of perceel bestemd voor woningbouw volledig in volle eigendom of volledig in vruchtgebruik hebben.